Ostatnie dwa dziesięciolecia są okresem rozkwitu form partycypacji pracowniczej na świecie. Rozwinęły się trzy podstawowe formy partycypacji pracowniczej: a) pośrednia (przedstawicielska), b) bezpośrednia demokracja przy warsztacie pracy), c) finansowa (współudział w zysku lub własności firmy). Partycypacja pracownicza sensu largo obejmuje udział pracowników w zarządzaniu i we własności przedsiębiorstwa. Partycypacja pracownicza sensu stricto to uczestniczenie pracowników w zarządzaniu przedsiębiorstwem na niektórych lub na wszystkich jego szczeblach, a także poza nim. System partycypacji funkcjonuje prawidłowo, gdy pracodawca jest zainteresowany i sam inicjuje różne formy uczestnictwa, upatrując w nich jeden z tańszych czynników wzrostu efektywności. Tak więc realizacja zasady partycypacji zależy od zbieżności dwóch grup interesów: pracowników (i ich potrzeb w zakresie samorealizacji) oraz pracodawców. Związki zawodowe często odnoszą się negatywnie do idei partycypacji pracowniczej, twierdząc że wówczas pracownik staje się przedmiotem manipulacji w rękach pracodawcy. Partycypacja pośrednia występuje wtedy, gdy mamy do czynienia z reprezentacją pracowniczą w organach zarządzających przedsiębiorstwem. Udział pracowników w organach zarządzających przedsiębiorstwem może być zagwarantowany prawem, lub nie. W pierwszym przypadku wyróżnia się: zasadę parytetu (równa liczba przedstawicieli pracy i kapitału plus neutralny przewodniczący wybierany przez obydwie strony), pracownicy zajmują 1/3 miejsc w Radzie Nadzorczej spółki
Powiązane artykuły:- Integracja w systemie prawnym przedsiębiorstwa
W kontekście dążeń integracyjnych należy w budowanym systemie prawnym przedsiębiorstwa wprowadzać zasadę partycypacji, według standardów ustalonych bądź projektowanych w prawie europejskim. Zasady partycypacji we wszystkich organizacjach gospodarczych powinna uwzględniać odrębna ustawa zastępująca wszystkie dotychczasowe unormowania.... - Nowe formy organizacji pracy
Wprawdzie zasada reprezentacji pracowniczej została wprowadzona w tzw. Pakcie o Przedsiębiorstwie Państwowym, jednak obecnie nie ma nadziei na jej realizację. Znacznie większe trudności wywołuje postulat wprowadzenia rad zakładowych, które winny reprezentować interesy całej załogi przedsiębiorstwa,... - Spółki pracownicze
W gospodarowaniu spółki pracownicze są gorsze niż przedsiębiorstwa prywatne, ale lepsze niż państwowe. Podstawową ich wadą jest niechęć do inwestowania, zaletą - elastyczność w wykorzystaniu czynników produkcji. W stosunkach pracowniczych są lepsze niż przedsiębiorstwa państwowe... - Działalność socjalno-bytowa przedsiębiorstw
Status rady zakładowej winien przede wszystkim mieć ściśle określony stosunek do związków zawodowych (podział kompetencji). Tak pomyślana rada zakładowa winna mieć charakter ogólnozakładowy (pozazwiązkowy). Jest ona reprezentantem interesów załogi w sytuacji pluralizmu związkowego oraz faktu,... - Zmiany społecznych warunków pracy
Społeczne warunki pracy są częścią szerszej kategorii określanej w socjologii jako stosunki przemysłowe lub stosunki pracy. ,,Stosunki przemysłowe ‘’ oznaczają zbiorowe stosunki społeczne zawiązujące się na tle kontraktu o pracę. Podmiotem stosunków...